WELCOME TO VALVUM KHUA KIPAWL NA BLOG

KOIMUN KOIGAM ITUNG ZONGIN I PIANNA KHUA/GAM A NGAI/PHAWK TEK DINGIN HONG LAMEN ING.

Mouse

Showing posts with label Articles. Show all posts
Showing posts with label Articles. Show all posts

Thursday, November 01, 2018

MI NUAMSA ICIH TE KUATE HIAM?


Hunkhatlai in Mittaw Nungak melhoih mahmah khat omin a lawm ngaihpa simloh mi khempeuh mudah in amah leh amah zong ki mudah mahmah hi. A lawm ngaihpa pen tua mittaw nu ii a kisap khempeuh a kisap hunhun in pia in huh den ahih manin mittaw nu-in mitkhua muthei hileng hong ten' pih lian ning ci hi.
Nikhat a mit ding a piakhia khat om ahih manin a lawmngaih pa aa kipan na khempeuh hong muthei ta hi.
Tangvalpa in tu'n nang khua muthei ta cileng nong ten' pih ta diam?Ci aa a dotleh..
Nungaknu zong kilat vatin a lawmngaihpa mittaw ahih lam mu in hong ten' pih keining ci'n nial hi.
Tangvalpa zong a langlam ngatsan in khitui nulkawm sa-in paikhia hi.
Tua khit hunsawt lualo sungin ka mit hoihtak nakem in maw ngaihno ci'n nungaknu laikhak hi.
Mi atam zaw ii lungsim pen kikhel ziauziau thei aa lungkham mangbat hunte pilna ngahna aa anei tamlo hi.
❗️Kam hoihlo napau ma-in a pau theilo te phawk in.
❗️An/Meh limkei na cih ma-in nekding a neilo te phawk in.


  • Left
  • Center
  • Right
Remove
click to add a caption


❗️Na Zi/Pasal na gensiat(hawmthawh) laitak in kop pih ding kisam aa Pasian kiangah khitui luangin aki kote phawk in.
❗️Tulaitak aa na nuntakna(dinmun)haksa sa in puakhak nasak laitak in ahun lopi aa sihna atuak te phawk in.
❗️Na tate hangin na lungkham laitak in ta deih aa a kapkap te ngaihsun in.
❗️Na innsung thanghuai (niin) tamlua te na hehsuah sawm laitak in lamgei aa lumte phawk in.
❗️Na mawtaw hawl nading gamla salua in na lunggim laitak tuazah aa a gamla ah khetawh apai ciatciat te phawk in.
❗️Na nasep haksa nasak laitak in nasep neilo aa lungkham,na sem theilo mi damlo te phawk in.
❗️Mi mawh khat na kawk ma-in mawh neilo kuamah omlo,hongbawl pa in aki bangin hongbawl cih phawkin.
❗️Lungkia thanem in na om laitak in nuihmai kawmsa in Topa aw kei nong ompih tawntung hi ci-in.
NUNTAKNA ICIH PEN MAN NGENLO A KHAWNKHONG AA HONG KIPIA AHI HI.
Lungdam takin nungta in.
Nuamsa in.
Minuamsa na hiziau ding hi.
Lai-at Pau Siing(Article 2vei atna)






LUNG DAM

Wednesday, March 30, 2016

PHONE KHAT HINUAM ING

"PHONE KHAT HINUAM ING"
Sang Siamah khat nitak annek khit ciang a Sang naupangte inn lai (home work) ong check kik, akiang ah a Pasal ahih leh Phone tawh Game ki mawlmawl,ahih hang tua pen ama ngeina khat hi .A Sang naupangte' innlai atawp napen a sit(check) laitak Siamah nu amit tui hongluang,a lawmpa'n amuh ciang,banghang' kap nahia ?

Azi : Zani ka Sang naupang te " KA UT PEN PEN"
cih thulu tawh Thangthu(Esay) khattek gelh sak ing.
A pasal : Tua leltak bang kahpih nahia?
Azi : A tawpna pen kasit(check) laitak ka kahsuak lua..
A pasal : Bang ahia agelh ?
Azi : Na ngai o ong sim khia ning ei.

Ka ut mahmah khat a piang thei hileng, "PHONE KHAT HINUAM ING" Ka Nu leh ka Pa in Phone deih mahmah uh,a Phone uhtawh abuai luat manun keizong hong don/kin manloh hun uhzong om, Ka Pa nasep napan tawl mahmah in hongciah hangin a Phone aa ding hun piazo mahmah, ahih hang kei aa dingbel hun neilo. Nasep a thupi mahmah asep laitak Phone ging leh a manlang theipen in delhin Phone lenpah,ahih hang a nasep laitak uh ka kahciang ong thudon manlo uh.A Phone uh tawh kimawl den, keilah hong kimawl pihlo uh.Phone tawh kiho laitak hileh ka thugen a thupi't hang hong ngaihsak lo uh hi.Tua ahih manin "PHONE KHAT HINUAM ING"
Tua thu angaih khitciang a Pasal in kua gelh ahia ci-in adot leh a Zi in Ih Tapa gelh hi ci.
‪#‎Tuhun‬ aading phone neih pen khantohna khat leh agamla te tawh kizop theih na hoih khat hi.
Ahih hang Inn kuansung ki zopna thanem sakleh Ih lungsim kizop nate a susia thei vankhat ahih lehbel hoih lo hi.
** Naupang te in a kiim leh paam aa thupiang teng mu-in thuak kha uhhi.Tua te in a lungsim tawng dongpek uh ah zenin,a nuntak na uh vulthei aa,tua in anun tak na pan vua ongpiang khia athupi khat hi.
Note : Na Phone leh na Ta koi hunpiak huaizaw ding?
Source : S.Mani Kandan - True humanis.





LUNG DAM

Thursday, July 16, 2015

Gamdang!!!!!!Gamdang!!!!!!


Gamdang!!!!!!Gamdang!!!!!!
+++++++++++++++++++
Nupi khatin tapa khat nei aa it mahmah ahih manin na zong semsak lo-in amah bek sumzonsa tawh aduh peuhpeuh leisak,nesak hi.

A tapa hong tangvaal ta-in alawm Gamdang pai te'n sum akhak ziahziah uh thei aa amah zong anu lah kumtamta ahih manin alungsim ah Gamdang pai-in kanu sumkhak ding(vaak ding)cih bekbek hong omta hi.

Monday, December 16, 2013

Sia Go Bawi te nupa Malaysia hong pai

Rev.Suak Za Go (Sia Go Bawi) leh a zi Siamah Gin Za Man te  nu pa pen Kawlgam Yangon pan in Malaysia ah Pasian thu gen ding in Sungailong a Sia Do Mung te pawlpi in sam uh a, 27 November 2013 ni in hong tung uh in17December 2013 ni in ciah kik ding uh hi. Rev. Suak Za Go (Sia Go Bawi) pen A khua Valvum hi in,  Haksa pi tak in Hakkol puakhia in Bangalore ah Laisiangtho sangkah ding in pai  in gualzawh na hong ngah in hakkol mah tawh a  ciah kik ngei khat a hihi. 

AG pawlpi sung ah Tedim, Tonzang, Yangon  cih bang in Pasian na sem hi. Tonzang a a om sung in TB natna nei in dam lo a, a siding in om hi. A hi zong in Topa’n  a thunget na dawng in a siding a, a om kim lai hong dam kik a hihi.
Yangon ah a tengzawh tu in kum 20 val ta a, a tapa te nih zong US ah om uh hi. A pai na peuh peuh ah a ki meihset ciang Valvum te ka hi ci in ki meihset gun a hih man in a khua pih te a ding in zong Yangon innpi khat suak a,  akhua pih tuipih te a ding leh Pasian a ding in na tampi sem hi. A nasep pih te leh  a inn uh ah zin a tungkha khuapih tui pih te in Sia Go Bawi te nupa a ki tot lam mah mah uh  athei ngei khat zong om lo a, innkuan nuam a etteh tak innkuan in mingthang uh hi.
A nasep na  te ah a thu pi pawlkhat in kawlgam bup AG sumkempi  in tawl pi khat sem a, tua khit teh Hilhcian na kithuah Laisiangtho bu(Tedim) pen ah Editor sem in kum 7 val bang ih mut cim lo leh gim leh tawl te phawk kha lo dong in hong vai hawm khia  hi. A gen kik teh Hilhcian na ki thuah Laisiangtho bu pen ka leplep na in ka mit in khua mu nawn a, a hi zong in Topa a ding in ki pia khia  ka hih man in ka mit te a ngei bang lai hi ci in Teci pang hi. Malaysia a om sung in pawlpi tuam tuam ah ki sam kawikawi a, hun hawm thawh mah mah in a kisap na khem peuh ah pai zo kim  lo hi. Sia Go Bawi leh a innkuan te a ci uh dam in Topa'n hong zatsak semsem lai ta hen.

*Ka theih khak pak teng a hih manin in a kisam lai leh khialh na a om leh hong mai sak un.

Wednesday, December 04, 2013

Kei leh Aw Ba


awbaNang leh kei pen khuasung khat ah a om khawm ih hih hang in nang kong thei kei a, nang zong kei nong thei kei ding hi. Nang kong theih cil na ni pen sangsia te in pawi hong bawl pih uh a, laivuan na ah a khatna ngah in letsong na sang hi. Banghang hiam cih leh ke’n zong letsong ka ngah a, letsong ngah teng kua teng hiam ci in ka kan kik teh nang hong thei pan ka hihi. Nang pen lai a pil khat na hi a, a et teh taak khat na hihi. Khua ah nang kong theih zawh a sawt lo in nang pen Tedim ah na innkuan un na ki tuah uh a, Tedim ah na omuh hi.

Tedim ah Tan 7 kum sangkong kah a, tua lai ah ih ki thuah hi. A hi zong in nang leh kei pen ih tan ki kim lo a, sangpai khawm cih dan ciang bek ih hihi. Tan 8 kum khua ah ka kah kik a, tua kum ih ki tammuh nawn kei hi. Ka tan 9 kum ciang zong nang tan 10 na hi ta a, lai sim ding tamlua in ih ki tamthuah man kei hi.


2002 kum July kha bei pawl hi ding hi. Nang pen tan 10 a kum khatna na kia a, a kum nih na a kah ding na hihi. Mizo gam ah sum tha lawh in na va pai a, tan 10 a zomkik ding in hong ciah suk kik na hihi. Sangpi ah sangzom kik ding ci in na na pai a, kei sang in ni khat in sangpi ah na lut masa zaw hi. A zingciang in kei zong sang pi ah kong lut a, tan 10 room B a nunggual penpen ah ih tu khawm hi. Ih sangkah pih te pen sang a kahzawh uh kha 2 sung a pha ta a hihi. Sangpi ah kong lut cil ni pen Tuesday ni hi a, Wednesday ni in laivuan masa a ki vuan ding ahihi. Ih sangsia pa in ei te gel kiang ah no te gel zingciang laivuan ding na thei uh hia? Na vuan kei uh leh ka khaan pan in hong hawl khia ning hong ci lai hi. Phawk lai ding in kong um hi. Tua ni pen sang ka kah cil ni a hih man in laibu ka pua kei lai lai hi. Nang zong laibu na pua kei a, laibu nei lo pi in nitak sangtuah dong sangkhaan sung ah ih om pong hi. Nitak sangtuah ciang ih min leh ih tutna ding nambat sangsia te in lai tawh hong suang khia uh a, ih khaan sung ah mi ma 90 val bang sung ah pasal 38 a om lak pan nang pen na tutna ding nambat 37 hi a, kei tutna ding nambat pen 38 ahihi. Nangkiang ah zingciang lai ki vuan ding ci leng bang teng hi ding hiam? hong hilh in kong ci a, nang zong bang mah na thei kei hi. Banghang hiam cih leh laibu ih pua kei hi.

A zingciang in subject 6 a vek in nikhat thu a, a ki vuan ding hi a, laivuan na khaan sung ah lut in lai ihvuan hi. Nang leh kei pen ih tutna ki nai a, ih lawm te bang in mithak ih hih tawh heh pih huai hongsa sim sim uh a, a mau theih sun sun bang hong hilh nuam uh hi. Ni khat thu in subject 6 ih vuan khin a, bangteng hiam zong ih thei kha man kei phial hi. Laivuan khit zawh a zingteh sang ih kah a, Bio siapa in tutna nambat 37, 38 leh Thang Sian Mung a mai ah hong pai khia hong ci a, ih va pai hi. Ih khialhna bang om hiam ci in ihdah mah mah a, a hi zong in ei teng 3 in mat 25 lak pan in 24 tuak ngah ih hih man in ih Bio siapa in lamet na om hongsa pian in hongsam khia na hi hi. Mi khem peuh in lamdang hongsa uh a, hong kih tasim pian pah uh hi. Nidang in sangsia te in Valvum te mihai hon hong ci in hong ko ko uh pen ei tan 10 kumin kua mah in Valvum te mi hai hon hong ci ngam nawn lo uh hi.

Banglo teng tawh tan 10 kum ih hun mawk beibei in laivuan hun hong tung hi. Lai ih vuan a, nuam tak in ih vuan thei hi. Tan 10 ongsazian hong ki theih teh nang zong na ong a, kei zong ka ong hi. Tan 10 ong khit teh kei pen khua ah ka om a, nang pen Tedim ah om in ih ki mu pakpak nawn kei hi.

Tan 10 ongkhit zawh takteh University zom suak pah lo in kumkhat tuak ih mawk khawl hi. Banghang hiam cih leh nang pen vanlenghawl na ut a, vanlenghawl tintan kah nuamin na ngah loh tak teh kum khat sung sangzom lo in na na mawk om hi. Kei zong sumhaksat na hang leh vai tuamtuam teng tawh ka zom pah thei kei a, kumkhat sung ka khawl hi.

2004 kum December kha ciang in Kalay University ah sang zom ding ci in ka pai suk a, nang zong tua kum in sang a zom ding na hih lam kawl ah ih ki thei pan hi. Sang form ih fillup na ding pen sum tawmkhat leh niangtui man piak ki sam a, ih buai mah mah hi. A taktakin sangsia te in niangtui man adeih uh Deih Tung1pen bangmah pia nuam lo ih hih man in hong nawhvai hawm sak lo na hihi. Ni pi khat khit khawng teh sang ihkah thei a, nang Major khaan ah kei hong pai in kei khaan ah nang hong pai zel in cih bang teng tawh nuam sa in ih om hi. Hih hun te in ih hunnuam hun hi ding in ka um hi. Innkhat ah innsap khawm ih hih man in ih duh, ih deih, ih zia te pen ih ki tel mahmah hi. Sang man khit tak teh nang leh keipen ih ki mumeng meng nawn kei a, ih ki thu za kei hi.
2008 kum tak ciang Yangon pai suk in gamdang pai ding in ka vai hawm hi. Up mawh loh leh theihkholh loh pi in Yangon ah na na om a, lamdang bang ih ki sa liang hi. Nang tawh gamdang ih pai khawm a, kum 3 sung bang ih ki thuah leuleu in na ih sem khawm hi. Gamdang ih om na mun pan in nang pen gam 3 na mun khat a pai sawn ding na hi a, na ngim na na tup na te thu pi kong sa hi.

Na bawl khiat facebook group, Blogger, Website tawm san nawn lo a, midang a ding in na hih theih zah in na huh hi. A diakdiak in Valvum vontawi facebook group in muntuam gamtuam a om Valvum mi teng hong gawm tuah a hih man in lungdam hi. Facebook, Gtalk Party chat, Viber, Video edit, Photo edit,…thuthak tuam tuam, namtam pi tak tawh ki zop na nuamthei thei ding in na han ciam a, na gual zo hi. Khang no khat na hih hang in , na theih na, na pil na sensang hi. Thu khat peuh peuh ka theih nop a om ciang hong dong leng minute 1 sung in nong hilh ziauziau thei hi. Mailam hun ah zong na pilna, na theihna hong khangsemsem ding a, na pil na midang te a hawm sawn zo leh nuntak zon zawh na ding pil na hoih no no a nei zo ding in zong kong lam en hi.

Gam 3 na na pai ni ding ka thei a, a hi zong in ka innkuan sung dam loh na tuamtuam tawh kong ki muh pih man kei hi. Kong ki kuh pih man loh hang in hong it lo, hong ngai lo hi nong cih khak ding ka dah hi. Topa’n na omna khem peuh ah hong om pih hen la, na ci dam in nikhat ni ciang lungdam maitai tak in Topa’n hong ki mu khawm sak kik ta hen.

Ki lam en hetlo pi in tan 10 ih kah khawm a, ki lam en lo pi in University kah khawm leuleu in, ki lamen hetlo pi mah in gamdang ih pai khawm hi. Gam 3 na ah zong nikhat ni ciang ki mu lai ding hang a, ki thuah kha lai ding in ka ki lam en sawnsawn lai hi.

" Nangbang lawm hoih kong neih khak man in ka lungdam" ci in hih mun pan kammal khat kong gen hi. — with Aw Ba.


Deih Tung

Tuesday, November 19, 2013

ZOLAI: JOSEPH H. COPE ZOGAM AH HONG PAI LO HI LEH?


Zomite' ngeina leh taangthu i etkik ciangin dawibia ahih kei leh biakna kician nei mel lo mite hi kha thei dingin ka lamen hi. Ahi zongin Pasian itna khuavak hong puak sangmang Joseph H. Cope hangin Zomite pen i taangthu kilaih hiau mawk hi. I taangthu bek hi loin i ngaihsutna, tatzia hekzia a kipanin i upna leh pilna lamte ah  khantohna i ngah lailai hi. Zomite pen Mongolia panin kilal ahi zongin Kawlzang lam pan kikahto ahi zongin sangmang Joseph H. Cope hong tung lo hi leh Zomite' nuntakzia pen koi ci bangin kinungta ding leh bangciang tung ding cih ngaihsut haksa ka sa mahmah hi. Ahi zongin Pasian in Zomite hong mangngilh lo hi cihna pen Joseph H. Cope tungtawn in kimu thei hi.

1. Pu Pau Cin Hau leh Ama Lai

Pu Pau Cin Hau zong Zomite adingin a etteh huai mahmah Laipian phuankhiapa ahi hi. Kawlgam kumpi in hong uk loin Joseph H. Cope khamtung ah hong tung lo hi leh Pu Pau Cin Hau' lai pen Zomite'n i Zolai leh pau adingin kizang kha ngelngel ding hi. A Vang Liatna: Pau Cin Hau Biakna article sungah Zogam Lian, minsel leh minneu khat hi, in;

            Pu Pau Cin Hau pen aneu tung akipan kum 15 sung tawntung kumzawnin khanglui ngeina tawh biak   theih khempeuh bia-in, thoih theih khempeuh a thoih uh hangin dam tuan lo hi. Khangmoi lai khat tuabangin sawtveipi kumzawnin aom ciangin amahmah zong lungkia-in kisiamawh, kiciimtakin amah le amah kikaplum dingin thaukhat tawh pai khia hi. Khuanawl a tun ciangin sakhi khat natai dihdih a, a kap leh khapah lian in ama kithah nading thautang om nawn loin sakhi pumkhat tawh ciah kik hi. Tua khit-a kipanin a hunhunin Mangmu zeelzeel a, Pasian in. " Van le Lei a bawl Keimah Pasian ong bia-in damna ong ngen lecin damna kongpia ding hi," ci ahi manin Pasian kiangah damna a nget leh dam takpi hi. Tua bangin amah'n damna a ngah ciangin cina dangte in zong thu ngetsak dingin sam koikoi uh a, tuate in zong damna ngah uhi. Tua ahi manin mitampi in um in anungzui uh a, Pau Cin Hau Biakna akici ong piang a, Khamtungbup ah thatkhatin gamkang bangin kizeel hi.

Laipian Biakna hong phuankhiapa' mangmuhna pen thupi peuhmah a,  Topa Zeisu tawh kimu taktak ding hi ci-in Evan. Pum Khan Nang in genkhia hi. Zogam Lian in zong neutung a kipan cidam lo leh thoih theih leitung pasiante tawh kithoih adam zo lo khat pen vantung leh leitung a piangsak Pasian kiangah thu a nget phet in damna ngah hi ci ngiat hi. Tua damna hangin Pu Pau Cin Hau zong damsiang bek tham loin amah adamsakpa biakhawm dingin mi tampi in zui pah uh hi. Hih thupen a lamdang mahmah thu khat leh a piang taktak thu khat ahih manin Zomite adingin aciapteh taak mahmah taangthu khat ahi hi. Thu manpha mahmah khat i theih khak pen Laipian Lai hi mawk hi. Laipian Lai kici-in Pu Pau Cin Hau phuat lai hi ci leng zong kikhial lo ding hi. Hih lai pen tuni dongin a om van laigil khat hi-a, Zomite in i theih kim khak loh pen supna khat zong hi thei kha dingin ka ngaihsun hi.

2. Sangmang Joseph H. Cope leh Zolai

Mipil mahmah lah hi, Pasian a zahtak mahmah leh America gam nusia in khamtung ah a luphum i it mahmah Tuiphum Sangmang Joseph H. Cope pen Haka khuapi ah December 21, 1908 kum in tung hi. Ama nasepna lungkimzah hi lo ahih manin Tedim khuapi ah 1910 kum in kituah to hi. Tua laitak in Tedim gam pen Pu Kam Hau in ukpi asep laitak zong ahi hi. Atom kimin, Joseph Cope in Zomite adingin a tul ngei lo thu laigil lianpi khat ahi Zokam or Zolai hong bawlkhia hi cih Philip ThanglienMang Tungdim in Survey of the Zo Language Along with Some of Its Cognate Languages sungah gelh hi.Tan Lang panin Tan Li dong Zolai simbu khempeuh pen ama makaihna hangin hamphatna tampi i ngah hi. Rev Kam Khua Thang in Lai Siangtho Thuciam Lui leh Thuciam Thak hong letkhia in, Rev ST Hau Go in Thuciam Thak leh Late hong zawhsak hi. I Mualsungpi vive ahi hi. Rev Suak Za Go hanciamna tawh Hilhcianna Kithuah Lai Siangtho zong 2007 kum in kihawmkhia hi. Hih bangin Pasian' mizatte hangin Zomite sungah i muh ngei loh Pasian Kammalte ei pau in kisim ziahziah cih ka ngaihsut ciangin Pasian' min phat loin ka om thei kei hi.

Tua ahih manin Zomite ading Pasian' geelna pen lian mahmah in lai nei lote lai hong pia, a aal leh a khum na ngawn bangci nek ding a thei lote anlim nono hong pia leh gupkhiatna hehpihna thupha hong ngah sak i biak Pasian min i phatphat hi. Tua itna Pasian hangin Zomite pen ngeina kician nei leh mi nampi suahna thupha i ngahkha zenzen hi. Hih bang Pasian' kiang panin lungdamna thu ama nasem Joseph H. Copete nupa kiang panin za kha lo hi leng, vaimin leh ga tawh buai mahmah kha thei lai ding mite zong ihi hi. 


3. Zolai leh Azia

Zolai pen ZCLS dung zui-in khantohna tampi kibehlap hi. Zatzia leh lai gelh dan tampi kipuahpha hi. Zolai pen Sang panin kisin leh i inn tek panin kizang  ahih manin mi kimin i thei hi. Ahi zongin Zolai paizia leh gelhzia pen limtakin kisin kha lo ahih manin mi kimin i thei zo kei hi. Zolai kisin nading ahoih penpen laibu pen Lai Siangtho na hi gige hi. Lai Siangtho simsim leng kha tha bek hi lo pilna tampi om cih thusim kong gen nuam hi. Lai Siangtho sunga lai paizia bekbek zong theih ding thupi peuhmah hi. Gentehna in,

1. Lai kigelh maw or ki-at? Lai pen kigelh in, sa pen ki-at hi.
2. Kum saupi nungta maw or sawtpi? Ka pu pen sawtpi nungta hi, ka sial khau uh sau mahmah hi.
3.Guitar kitum maw or kisai? Guitar pen kisai in kuang pen kitum hi.
4. Bang hang in "ki" cih kammal kihel leh kammalte kimat in kigelh? "Ki"cih kammal pen noun cihna ahih manin kitawh kisai laimal peuhmah kizom in kigelh hi.

Zolai pen standard nei mahmah  khat ahi hi. Ahi zongin consistency kici thu leh late kizopna lamah Zolai pen nawngkai peuhmah hi. Gentehna in, laimal “a leh in” tawh kisai-in,

1. Amah in kei hong beel ahih manin amah ka pahtawi ding a, mun sangna ah amah ka lamto ding hi. Hih munah, “a leh in” pen athu tawh kituak in kigelh leh kikoih hi.
Zolai leh Zopau/Zokam pen tuni dongin “f, j,q,r leh x” zatna pen om nai lo hi. Pawlkhat pen Manglai panin lak theih lel ding zong kisam ka sa hi. Gentehna in, laimal “or leh doctor” cihte pen mikim theih hi ahih manin kitel kim lel hi.
Gennop tampi tawh khawlbawl kik leuleu ni. Zolai pian’ nading hong makaih Joseph H. Cope, Lai Siangtho letkhia Rev Kam Khua Thang, Laipian lai pankhia Pu Pau Cin Hau, Hilhcianna kithuah Lai Siangtho tawh kisai editor leh aletkhia Rev Suak Za Go cihte tungah leiba tampi inei hi. Tua lo lai lamah hong buaipih leh hamphatna i ngahna mipil tampi i nei lai hi. Khangthak Zosuan tate in hih thute sinin a zatsiam dingin Topa’n hong siam tek ta hen, Amen!

Note tawh a lungdam khawm,

Zam Piang
Grace Burmese Church
Chicago, IL

Friday, November 08, 2013

Nu Te' Hong Itna

Hun khat lai in Khuaksung natna nam khat tawh a dam lo nupi khat zato ah lum hi. A kiang ah a tapa leh a sanggam naihuai teng in ngak in dam mawh khoi uh hi. Sawt vei thuak lo in a leitung nuntak na bei a, a tapa leh a sanggam te nak pi tak in dah in kap uh hi. A tapa pen dah lua in nakkap lua a hih man in a ci dam lo hi.
A tapa zong a zing ciang a inn ah  ciah in a  nu bizu(Cupboard) sung uh en hi. A nu in a tapa a ding  laidal khat tawh zatang tuunsa in na koih a, tua lai sung ah kam vai khak hi.
Tua lai sung ah
" Ka ta aw, hih zatang ne in, bang hang hiam cih leh na kap luat ciang in bukkhuh na vei a, nanap tui luang in  na ci a dam loh lam ka thei hi."  ci in lai khat a nu in gelhsa in na koih hi.

“A Woman was Admitted in Hospital
As she was Suffering from Brain Tumor.
Her Son & Relatives were Around Her,
She died within a few Hours.
Her Son So Cried the whole Day
And soon he became ill.

He Returnd Home the Next Day;
& When He Opened His Moms Cupboard,
He found some Tablets kept in a Letter,!!
In that Letter it was Written:
"TAKE THESE TABLETS DEAR"
I know U Catch Cold Easily after Crying.”

Wednesday, November 06, 2013

PHUITONG PAK LEH LUNG DAM BAWL

Phuitong te hongpak in,lungdambawl gim hong namta aa,ka khan khiatna Zogam(pianna vangkhua)ngai ing e...
Phalbi tunding laukawm sa-in phuitong pakding ngaklah ka senlai hunlui te ngilhni omlo,sinlai vabang phawngden e...
Phalbi zanciang,zanpuan kicing neihloh manin ton liuleu aa kalup pen ka kihta mahmah aa,ahi zongin phalbi zingsang vuuklak ah phuitong pak abawm vasa te bengh/ta'ng ding aa lawmte tawh kapai zelhun te khatvei beek lakik theileng kaci zel hi.
Ka khuatheih ciil aa kipan mihau kahih loh lamuh kathei aa,ahi zongin Pasian kaneih hangin minuamsa ka hih lamuh kathei hi.
Ngilhni omlo Zomi aa kapian khiatna Zogam vaangkhua aw sialbang alian sesum minthang kalawh aa,naubang katawini ciangin nunnuam lungmuang phunglun in hongciah kikning e.....

my first article :-) Lungdam.

Thursday, October 31, 2013

PASIAN' DEIHNA: A MANPHA PENPEN NUNTAKNA


PASIAN’ DEIHNA: A MANPHA PENPEN NUNTAKNA

Tu kha sungin i it mahmah Dr. Chin Do Kham in hong nusia vat mawk hi. Ama hong nusiat zawh nipi khat teh Tulsa, USA a teng Heilei khua panin Cing Sian Uap (Uappi) kum 18 zong motor accident in hong nusia vat leuleu hi. Lamet loh laitak vive ahih manin i dipkua keei in dah mahmah hi hang. Mihing pen lei panin kipiang hi-in lei-ah ciahkik ding cih pen i theihsa hi napi’n bang hun teh ciah kik ding cih theihkholhna i nei kei hi. Leitung ah i nuntak sungin Pasian’ deihna tawh kituak nuntakna cih pen bang ahi tam? Pasian’ deihna cih pen kammal khat khawng hi na pi’n adeihna leh athu pen zai mahmah hi. Pasian’ deihna i tel theih nading thu tampi sung panin thu thuum tawh kong thapia nuam hi.

1. Amasa in Pasian' Kammal Lai Siangtho panin Pasian' Deihna kitel thei hi.
Piancilna panin Mangmuhna dong simto leng Pasian' geelna leh deihna thute vive i simkha i mukha hi. Atomin gen leng, (a) Pasian in leitung bawl in mihing piangsak hi. (b) Mihing in mawhna bawl hi. (c) Pasian in a bawlsate itna tawh gupkhiatna leh khantawn maang' nading ama geelnate ahi hi. John 3:16 ah "Pasian in leitung it lua mahmah ahih manin a neih sunsun a tapa khat bekbek a piakhia hi. Tua tapa a um khempeuh in kisia loin tawntung nuntakna angah nading ahi hi," ci-in Pasian' itna leh tatkhiatna i mu hi. Tua ahih manin mihing a piang peuhmah in tua itna phawk kha in Zeisu neih masak ding Pasian' kammal panin kitel thei hi. Tua bek tham loin Matthew 6:33 ah "Ahi hangin, Pasian' gam leh ama dikna na zong masa un, tua hi leh  tua nate khempeuh hong kipia tuah lailai ding hi," ci leuleu hi. 

Tua hi-in i lungsim i ngiahsutna ah Pasian' deihna i cih ciangin hong piapa pen i lungsim sungah i neih masak kul hi. Tua loin pen i hunte amawk beibei na hi lel hi. Tua Topa pen Honpa Topa in i neihkhit teh ama gam leh dikna zon' ding kipan thei pan hi. Inn thak, motor thak leh van tuamtuam neihna pen Pasian' thupha ahi hangin Pasian' deihna i tel theih nading tai khat bang khualzin hong kul lai hi. Tua banah ei bangin Pasian' gupna hehpihna thupha angah nailote adingin cii bangin a aal ding leh khuavak bangin a taang dingin Topa'n hong deih hi.

Tonzang ah ka om lai nupi khat a pasal hong pian'thak nading thungetna leh gamtatna tawh mapang hi. A pasal in Lai Siangtho a sim ciangin deih loin balkhiat sak hi. Kikhop ding kha'am kikhawm leh mi lak panin kaikhia cih bangin amau innkuan sungah ze-etna tung hi. A pasal sangsia hi a, Tonzang panin Mindat ah a piat ciangin azi in a vankawm lakah a balnensa Lai Siangtho guan sak hi. A pasal zong cimlua peuhmah in laibu sim ding a zon leh azi guan Lai Siangtho mu-in Hebrew sung simsim hi. A sim kawmkawm in Topa' Kha Siangtho in lawngin khitui luangkawm sa in piangthak hiau hi. December sangkhak sungin Tonzang ah ciah in mi thak lungsim thak tawh a innkuan un Christmas dawn khawm liailiai uh hi. Tua zawh a pasal Korea gamah nasem dingin pai-in Topa' sapna ngah ahih manin Antioch College & Seminary ah sangkah in kawlgam ciah kik in Antioch Lai Siangtho sangah siapi sem hi. Tu'n Trinity College & Seminary ah sem hi. Lai Siangtho pen langnih ahiam tem sangin hiam zaw a, lungsim leh guh teng pailet in Topa' deihnate kiteel thei hi.

2. Thuma'nna (Obedience) in Pasian' Deihna Hi Gige Hi.
Abraham nuntakna i et ciangin Pasian in minam khempeuh i pa dingin thupha kong pia ding hi cih kamciam pia hi. Ahi zongin Pasian in ama omna khua Ur panin paikhia sakin teek dong ta nei loin koih mawk hi. Azi zong ngak zo nawn lo leh teek kisa lua ahih manin a nasem nu, Hagah Izipmi, tawh tano Ismael nei sak hi. Pasian kamciam tapa hi lo ahih manin Ismael suan leh khakte pen tuni dongin a sanggampa nawngkai sak leh a bawl Pasian thei lo Izipmite, Egyptians, suak mawk uh hi. Tek nung guai nungin tapa nei ding cih leengla khualzin mi thuum (Piancilna 18 sung sim leng) in a gen teh Sarah in um ngam loin nui kha phial hi. Tapa hong neih uh teh Pasian in ze-et leuleu in a neih sunsun a it penpen a tapa meihal biakpiakna piak dingin Topa'n ngen hi.

Piancilna 22:2 ah Pasian in, "Na it, na tapa khat bek ahi Isaak, la inla Moriah gamah pai in, tua lai mun-a nang kiangah kong gen ding mual khat tungah meihal biakpiakna in amah hong pia in," ci hi. Hih aw pen ei tungah Topa'n hong gen hi leh i lunghiang mahmah ding hi. Moriah mual lamah Abraham, Isaac leh a nasemte pai uh hi. Abraham in a nasemte nusia in amah leh Isaac mual tungah kahto uh hi. Tua leh Isaac in Abraham kiangah, "En in, mei leh sing om hi; ahih hangin meihal biakpiakna dingin tuuno koi-ah om ahi hiam"(v.7) ci-in a dong hi. Hih dotna pen kha mahmah ding a, tuuno pen Isaac ahih lam thei gige na pi Abraham in, "Pasian in melhal biakpiakna dingin ama ading tuuno hong pia ding hi, ka ta aw,"(v.8) ci-in upna tawh pulak hi. Don Moen in la khat phuakin 
                          God will make a way 
                          where there seems to be no way 
                          He walks in way we cannot see 
                          He will make a way for me
Greek pau in thuma'nna cih kammal pen "akou"kici hi. A khiatna pen listen, hear, obey (ngai, za, mang) ahi hi. Na zak Pasian kammal leh thute ngai-in mang ding cihna ahi hi. Thuma'nna cih pen lam khat ah kiniamkhiatna ahi hi. Kiniamkhiatna cih pen ei deih thute nial in thuma'n ding kisin cihna hi zaw hi. Kei kiniamkhiat ing na cih leh kiniamkhiat nai lo na hi hi. Kiniamkhiatna pen limpha leh gamtatna tawh kilak ahi hi. Abraham in ama deihna leh lunghianna khempeuh nusia in Pasian' deihna za, ngai in ama thu mang ngeu hi. Topa'n biakpiakna dingin tuuno khat sawllak panin pia hi. Upna leh thuma'nna pen kizui hamtang hi. Thuma'nna pen Pasian' deihna na hi gige hi.

Abraham bangin i it penpen tawh Topa'n hong ze-et mawk leh baih lo ding hi. Ahi zongin thuma'nna pen Topa' deih mahmah thu khat na hizaw ciuciau hi.

3. Haksatna panin Pasian' Deihna kimu thei hi.
Job pen a neihsa khempeuh leh a tate na ngawn kilakkhiat sak hi. Pasian in banghang in hih bang thute phal ahi hiam ci-in dotna tampi nei kha ding hi hang.

Samuel Masa 1 sung i sim teh Hannah pen ta nei lo ahih manin neu-etna, simmawhna leh lungkhamna thuak dikdek hi. Haksatna lianpi khat ahi hi. Hannah zong biakinn sungah pai in thungen kawm in a lungsim tamzan in Topa maipha zong hi. Amah pen a awging kiza loin a phunphun tawh kibang hi. Pasian nasem siampi Eli in zukham sa liangin "Bang tan vei zukham ding na hi hiam? na kiang panin leenggahzu hemkhia in," (ISam 1:14) ci hi. Hannah in, "Hi lo hi, ka topa aw, keimah in nakpi takin a lungkham numei ka hi hi; leenggahzu ahi a, kham theih zu ahi zong ka dawn kei hi, Topa mai ah ka lungsim a sungkhia ka hi hi.Lungkhamna leh gimna tawh a pau ka hih manin numei ginalo bangin na nasemnu hong ngaihsun kei in," (vv.15-16) a ci hi. Atomin gen leng Topa'n a thungetna dawngin tapa Samuel pia hi. Samuel cih min aphuahna hang leh a deihna pen "Topa tung panin amah ka nget ahi hi." (v.20)cihna ahi hi. Pasian pen itna, hehpihna tawh kidim ahih manin Hannah nget loh ahi tapa thum leh tanu nih piakbeh lailai hi.

Ka lawmte khat Lai Siangtho sangkah dingin sang zongzong hi. US ah sangkah pen kisap tam sak mahmah in nawngkai peuhmah hi. UN min leh ama min kibang lo cih bekbek zong vai pi khat ahi hi. Ama sangkah nopna sang pen ama inn tawh kinai mahmah hi. Ahi zongin senpi loin ama inn panin minutes 45 bang paina sang khat ah a siauh leh lamdang takin ngah pah hi. A sang pai ding nite leh ama nasep hunte kibang leuleu ahih manin ama nasep a khawl kul mawk hi. Sang pen nipi zawh ni nih teh sangkah ding hi ta, ni nga ni sun in internet panin ama nasep Nurse Assistant nasep khat mu in laikhak hi. Sun nai khat pawlin a laikhak pen nitak nai 5 pawlin interview kisam in nasep ngah pah hi. Topa pen zekai lo leh hunlap den Pasian ahi hi. Haksatna cih pen Pasian minthan' nading na hi zaw hi. John 9 sungah a suah cil a kipan mittaw pasal khat a om hi. Zeisu nungzuite in kua mawhna hangin mittaw ahi hiam? a nu leh pa' mawhna hang ahi hiam?" (9:2) ci-in dong uh hi. Zeisu in kuama mawhna hang hi lo hi. Pasian minthan' nading hi ci hi. I haksatnate pen Pasian' deihna i theih nading hizaw a, ama minthan' nading hi gige hi.

Tua ahih manin Pasian' deihna cih pen a tom mahmah a bat hangin adeihna pen tangzai mahmah leh thuk mahmah hi. Lai Siangtho simna tungtawn panin Kha Siangtho in Pasian' deihna hong thei sak hi. Abraham bangin thuma'nna tawh a neihsun a tapa meihal biakpiakna a piak ngam bangin Pasian' deihna kimu thei hi. A tawpna ah i haksatnate pen Topa'n ama minthan' nadingin a geel khinkhian na hi gige hi cih phawk tek ni. Topa'n thupha hong pia kim ta hen, Amen!

Topa' Leenggah huan pan,

Rev Zam Sian Piang
Lead Pastor 
Grace Burmese Church
West Chicago, IL